บัญชี

มือใหม่ต้องรู้! วิธีคำนวณภาษีบุคคลธรรมดา เมื่อมีรายได้หลายทาง

ปัจจุบันหลายคนไม่ได้มีรายได้จากงานประจำเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีรายได้จากการขายของออนไลน์ งานฟรีแลนซ์ การลงทุน หรือธุรกิจส่วนตัว เมื่อถึงเวลายื่นภาษี หลายคนจึงเกิดคำถามว่า “มีรายได้หลายทาง ต้องคำนวณภาษีอย่างไร?” บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจหลักการคำนวณภาษีบุคคลธรรมดาแบบง่าย ๆ พร้อมตัวอย่างที่นำไปปรับใช้ได้จริง

หลักการคำนวณภาษีบุคคลธรรมดา

การคำนวณภาษีเริ่มจาก : รายได้ทั้งหมด – ค่าใช้จ่าย – ค่าลดหย่อน = เงินได้สุทธิ
จากนั้นนำเงินได้สุทธิไปคำนวณตามอัตราภาษีแบบขั้นบันได

ค่าใช้จ่ายหักได้ 2 แบบ

หักแบบเหมา : หักตามเปอร์เซ็นต์ที่กฎหมายกำหนด
หักตามจริง : ใช้ค่าใช้จ่ายจริงและต้องมีเอกสารประกอบ

ประเภทเงินได้	หักค่าใช้จ่าย
1.เงินเดือน ค่าจ้าง โบนัส	หักค่าใช้จ่ายได้ 50% ไม่เกิน 100,000 บาท หากมีเงินได้ประเภทที่1และ2 ให้นำเงินได้ทั้ง 2 รวมกัน หักค่าใช้จ่ายได้ 50% แต่เมื่อรวมกันหักได้ไม่เกิน 100,000 บาท
2.ค่านายหน้า ค่าคอมมิชชั่น ค่ารับทำงานให้
3.ค่าลิขสิทธิ์ ค่าสิทธิอื่นๆ	หักค่าใช้จ่ายได้ 50% ไม่เกิน 100,000 บาท หรือตามที่จ่ายจริง
4.ดอกเบี้ย เงินปันผล ส่วนแบ่งกำไร	หักค่าใช้จ่ายไม่ได้
5.ค่าเช่าทรัพย์สิน -บ้าน โรงเรือน สิ่งปลูกสร้าง -ที่ดินใช้ในการเกษตร -ที่ดินที่มิได้ใช้ในการเกษตร -ยานพานะ -ทรัพย์สินอื่น	จ่ายตามจริงหรืออัตราเหมา -30% -20% -15% -30% -10%
6.ค่าวิชาชีพอิสระ -ประกอบโรคศิลปะ -กฏหมาย วิศวกรรม สถาปัตยกรรม บัญชี ประณีตศิลปกรรม	ตามจริงหรือัตราเหมา -60% -30%
7.รับเหมาก่อสร้าง	ตามจริงหรืออัตราเหมาที่60%
8.ธุรกิจ ค้าขาย อาชีพอื่นๆ	ตามจริงหรืออัตราเหมาที่40% และ 60%

ตัวอย่างข้อมูล

นาย A มีรายได้ดังนี้
เงินเดือนทั้งปี 600,000 บาท
รายได้จากขายของออนไลน์ รายรับ 300,000 บาท
เงินปันผลหุ้น 20,000 บาท

ขั้นตอนที่ 1 รวมเงินได้

ประเภทเงินได้	จำนวน
เงินเดือน	600,000
ขายของออนไลน์	300,000
เงินปันผลหุ้น	20,000
รวมรายได้	920,000

ขั้นตอนที่ 2 หักค่าใช้จ่าย

ประเภทเงินได้	หักค่าใชจ่าย	คงเหลือ
เงินเดือน	600,000-100,000	500,000
ขายของออนไลน์	300,000*60%=180,000	120,000
เงินปันผลหุ้น	หักค่าใช้จ่ายไม่ได้	20,000
รวม		640,000

ขั้นตอนที่ 3 หักค่าลดหย่อน

สมมติใช้:ค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท และประกันสังคม 9,000 บาท รวมลดหย่อน = 69,000 บาท

ขั้นตอนที่ 4 คำนวณเงินได้สุทธิ

สูตร รายได้ – ค่าใช้จ่าย -ค่าลดหย่อน = 920,000- 640,000 – 69,000 = 571,000 บาท

ขั้นตอนที่ 5 คำนวณภาษี

สูตร เงินได้สุทธิ * อัตราภาษี = เสียภาษี
เสียภาษีจำนวน 38,150 บาท

เงินได้สุทธิ(บาท)	อัตราภาษี	ภาษีสูงสุดของขั้น
0-150,000	ได้รับยกเว้น
150,001-300,000	5%		7,500
301,000-500,000	10%		20,000
501,000-750,000	15% 71,000*15%		10,650
รวมภาษีแต่ละขั้น			38,150

ผู้ที่มีรายได้หลายทาง ไม่ว่าจะเป็นเงินเดือน ขายของออนไลน์ ฟรีแลนซ์ หรือการลงทุน ควรนำรายได้ทุกประเภทมารวมคำนวณภาษีให้ถูกต้อง พร้อมเลือกวิธีหักค่าใช้จ่ายและใช้สิทธิลดหย่อนให้ครบถ้วน เพื่อช่วยลดภาระภาษีและป้องกันปัญหาการยื่นภาษีผิดพลาดในอนาคต

ให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยวางแผนภาษี การมีรายได้หลายช่องทางอาจทำให้การคำนวณภาษีมีความซับซ้อนมากขึ้น โดยเฉพาะกรณีที่มีทั้งรายได้จากงานประจำ ธุรกิจออนไลน์ ฟรีแลนซ์ การลงทุน หรือรายได้จากหลายกิจการ หากคุณไม่แน่ใจว่าควรหักค่าใช้จ่ายแบบใด ใช้สิทธิลดหย่อนอะไรได้บ้าง หรือวางแผนภาษีอย่างไรให้ถูกต้อง IDG พร้อมให้คำปรึกษาโดยทีมผู้เชี่ยวชาญด้านบัญชีและภาษีที่มีประสบการณ์มากกว่า 10 ปี