“จดทะเบียนการค้า” เริ่มต้นทำธุรกิจให้ถูกต้องและน่าเชื่อถือ

ในยุคที่ใครก็สามารถเป็นเจ้าของธุรกิจได้เพียงแค่มีสมาร์ทโฟนเครื่องเดียว หลายคนอาจมองข้ามขั้นตอนพื้นฐานที่สำคัญที่สุดอย่างการทำให้ธุรกิจ “ถูกต้องตามกฎหมาย” การดำเนินกิจการไปเรื่อย ๆ โดยไม่รู้วิธีจัดการที่ถูกต้อง อาจนำไปสู่ข้อผิดพลาดเมื่อสรรพากรหรือหน่วยงานรัฐเข้ามาตรวจสอบในภายหลัง ดังนั้น การทำความเข้าใจเรื่องการจดทะเบียนการค้าจึงเป็นควรก้าวแรกที่มั่นคงสำหรับผู้ประกอบการทุกคน  

บทความนี้ IDG รวบรวมข้อควรรู้เกี่ยวกับการจดทะเบียนการค้า รวมถึงตอบคำถามที่ผู้ประกอบการสงสัย เพื่อช่วยให้คุณดำเนินการธุรกิจได้อย่างถูกต้อง

ทะเบียนการค้า คืออะไร? 

ทะเบียนการค้า คือ การจดทะเบียนเพื่อรับรองการดำเนินธุรกิจอย่างถูกต้องตามกฎหมายกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เปรียบเสมือนการยืนยันว่าร้านค้าหรือกิจการนั้น ๆ มีตัวตนอยู่จริง มีสถานที่ตั้งชัดเจน และประกอบกิจการค้าขายสินค้าหรือบริการอย่างโปร่งใส 

การจดทะเบียนการค้าไม่ใช่เพียงแค่การทำตามกฎหมายเพื่อเลี่ยงค่าปรับเท่านั้น แต่ยังมีประโยชน์มหาศาลในการสร้างความน่าเชื่อถือให้กับลูกค้า พาร์ตเนอร์ และมีประโยชน์ในการทำเอกสารประกอบการทำธุรกรรมทางการเงินหรือขอสินเชื่อกับธนาคารเพื่อขยายธุรกิจในอนาคต 

ทะเบียนการค้ากับทะเบียนพาณิชย์ต่างกันอย่างไร? 

เป็นคำถามที่ผู้ประกอบการมือใหม่สงสัยกันมากว่า ทะเบียนการค้ากับทะเบียนพาณิชย์ต่างกันอย่างไร คำตอบคือ ทั้งสองอย่างคือสิ่งเดียวกัน 

หลายท่านอาจเรียกติดปากว่า “การจดทะเบียนการค้า” แต่ปัจจุบันหน่วยงานราชการได้เปลี่ยนมาใช้ชื่อ “การจดทะเบียนพาณิชย์” เพื่อให้ดูเป็นทางการและครอบคลุมประเภทกิจการที่กว้างขึ้น 

ใครบ้างที่ต้องจดทะเบียนการค้า?

ไม่ใช่ทุกธุรกิจที่ต้องจดทะเบียน แต่ธุรกิจส่วนใหญ่ในประเทศไทยนั้นเข้าข่ายที่ต้องดำเนินการตามกฎหมาย โดยกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ ได้แบ่งผู้มีหน้าที่จดทะเบียนไว้ดังนี้

1. การจดทะเบียนพาณิชย์ บุคคลธรรมดา 

กิจการที่มีเจ้าของเพียงคนเดียว หรือห้างหุ้นส่วนสามัญ การจดทะเบียนพาณิชย์ บุคคลธรรมดา มีขั้นตอนที่ง่ายกว่านิติบุคคล โดยธุรกิจที่จัดอยู่ในประเภทนี้ เช่น

• ร้านค้าทั่วไปมีรายได้จากการขายตั้งแต่ 20 บาทขึ้นไปต่อวัน หรือมีสต็อกสินค้ามูลค่ารวมตั้งแต่ 500 บาทขึ้นไป 
• ธุรกิจผลิตเองขายเอง กิจการหัตถกรรมหรืออุตสาหกรรมที่มียอดขายต่อวันตั้งแต่ 20 บาท หรือในหนึ่งวันมีสินค้าที่ผลิตเสร็จมูลค่ารวมตั้งแต่ 500 บาทขึ้นไป 
• ร้านค้าออนไลน์ ซื้อขายสินค้าหรือบริการผ่านอินเทอร์เน็ต (E-commerce) 

2. กิจการที่เป็นนิติบุคคล 

ได้แก่ ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล ห้างหุ้นส่วนจำกัด (หจก.) บริษัทจำกัด และบริษัทมหาชน ซึ่งการจดทะเบียนรูปแบบนี้จะให้ความน่าเชื่อถือที่สูงกว่าและแยกความรับผิดชอบหนี้สินออกจากทรัพย์สินส่วนตัวของเจ้าของ โดยธุรกิจที่จัดอยู่ในประเภทนี้ เช่น  

• สื่อบันเทิง กิจการที่ผลิต ให้เช่า หรือรับจ้างผลิตแผ่นซีดี ดีวีดี วีดิทัศน์ หรือสื่อบันเทิงดิจิทัล
• กิจการอัญมณีหรือเครื่องประดับที่ประดับด้วยอัญมณี 
• บริการอินเทอร์เน็ต ให้บริการอินเทอร์เน็ต เว็บโฮสติ้ง หรือเป็นตลาดกลางซื้อขาย (E-marketplace) 
• บริการสันทนาการ บริการตู้เพลง เครื่องเล่นเกม หรือตู้คาราโอเกะ 

พาณิชยกิจที่ได้รับยกเว้น (ไม่ต้องจดทะเบียน)

• การค้าเร่ แผงลอย ธุรกิจที่ไม่มีที่ตั้งประจำ 
• เพื่อสาธารณกุศล กิจการเพื่อการกุศลหรือบำรุงศาสนา
• หน่วยงานรัฐ กิจการของกระทรวง ทบวง กรม หรือนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นโดยกฎหมายเฉพาะ
• กลุ่มเฉพาะ มูลนิธิ สมาคม สหกรณ์ 
• กลุ่มเกษตรกรที่จดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมาย ปว.141 ลงวันที่ 1 พฤษภาคม 2515

คู่มือเตรียมตัว ทะเบียนการค้าจดที่ไหน และต้องใช้อะไรบ้าง?